04.01.16 – Willem Frederik Hermans

| Geen reacties

W.F._Hermans

Sinds ettelijke jaren verschijnen de Volledige Werken van Hermans, met telkens een grondige inleiding; de bedoeling was twee delen per jaar uit te brengen, zodat in 2018 dat volledige werk inderdaad voor zou liggen.

Maar zie: sinds meer dan drie jaar is geen enkel deel meer verschenen!

Bij navraag blijkt dat dit te maken zou hebben met druktechnische problemen.

Onzin als u het mij vraagt.

Ik ben weliswaar geen drukker, maar weet wel dat met de huidige computergestuurde druktechnieken mogelijke problemen van die aard in een mum opgelost kunnen worden. Zeker bij facsimile’s. Want het volgende deel, dat dus al meer dan drie jaar op zich laat wachten, zou een facsimile zijn van de twee delen Mandarijnen op zwavelzuur. Eén moeilijkheid kan ik mij daarbij voorstellen: het portretje van Gomperts (of was het iemand anders?) dat bij elke nieuwe druk weer kleiner geworden bleek te zijn. Maar zoals gezegd: met de hedendaagse technieken is dat binnen de kortste keren opgelost.

Wat dan wel de reden mag zijn? Geen enkel idee.

Maar nu is dat deel 16 dus aangekondigd voor volgende maand (tenzij het ondertussen weer uitgesteld zou zijn – ik heb het niet nagekeken) en het zou samen verschijnen met deel 6, het laatste met romans. Maar als het aan dit ritme verdergaat, lig ik al lang al mijn graf en wordt het dus niks met het herlezen van Hermans.

Maar er zijn gelukkig nog andere publicaties. Zoals de liefhebbers zich wellicht nog herinneren gaf Tonnie Luiken (die de zgn. WFH-verzamelkrant oprichtte en uitgaf) twee boeken uit die hij Sterfboek noemde (1 en 2), en waarin vooral hijzelf artikelen over Hermans publiceerde, meer over het leven dan over het werk.

motozijspanMax Pam, Hans Renders en Piet Schreuders hebben daar nu een vervolg op gepubliceerd, een sterfboek 3 dus, onder de titel Het motorzijspan van Willem Frederik Hermans  (Mokken Boeken, Amsterdam, 2015). Het is dikker dan de twee boeken van Luiken tesamen, en ook wel een beetje afwisselender. Het spreekt voor de samenstellers dat de eerste bijdrage integraal aan Luiken gewijd is, die elf jaar geleden zelfmoord pleegde.

Meer dan twintig bijdragen telt het boek, waarvan sommige zeer interessant zijn, bv. het lange interview dat Theo Van Gogh afnam van Hermans; blijkbaar is dat nooit uitgegeven, ook al beweert de biograaf van Hermans, Otterspeer, van wel. Er wordt wel vaker gewezen op lacunes of fouten in het werk van Otterspeer, maar gelukkig hebben de samenstellers er geen eenzijdige polemiek van gemaakt. Ook van de vriendschappen met Hofland en Gils is bij Otterspeer maar weinig terug te vinden. Die beide hoofdstukken, zeker dat met Gils, zijn dus welkome aanvullingen.

Hetzelfde mag gezegd worden van enkel historische bijdragen, op de eerste plaats betreffende de zgn. zelfmoord van Hermans’ zuster, die dan toch een moord bleek te zijn. Maar vooral de bijdrage over het vertrek van Hermans, weg van de RUG en richting Parijs. Het moet de eerste keer zijn dat dit met zoveel woorden gezegd wordt: dat Hermans gewoon prepensioen kreeg om ‘medische’ redenen, en dat beide partijen in een overeenkomst beloofden daar verder totaal het zwijgen toe te doen. Wat tot in 2015 dan ook gebeurde. Leuk is het lijstje op blz. 302 van wat Hermans zoal binnenrijfde in een normaal jaar in Parijs. Zijn WAO had hij écht niet nodig, want ook daarzonder had hij zich dat dure appartement op de Avenue Niel wel kunnen veroorloven.

Het boek is doorlopend geïllustreerd, meestal in kleur, wat het lezen nog veraangenaamt.

En nu maar hopen dat die delen van het Volledig Werk toch nog zullen verschijnen.

Overigens, er is toch een klein polemiekje ontstaan rond dit boek, met name rond de bijdrage van Gielkens – inderdaad niet de beste bijdrage. Otterspeer heeft een prachtig stuk geschreven over deze Gielkens, dat iedereen moet lezen: http://www.de-gids.nl/artikel/plofje-de-kip.

Delen:
Share

Geef een reactie

Verplichte velden zijn aangegeven met een *.


2 × 5 =