31.12.15 – Usque ad?

| Geen reacties

Al bijna twee maanden niks te zeggen – ook al heb ik heel wat te zeggen, vooral over de lectuur uiteraard. Maar misschien ook over andere dingen: na mijn operatie van ’t midden van ’t jaar bleek de fietstocht van september niet echt mee te vallen, ook al was het de gemakkelijkste van de laatste jaren – langs de Moezel van Metz tot Koblenz, en dan nog een stukje langs de Rijn tot Keulen. Mijn huisarts stuurde me naar de cardioloog, en na het laatste onderzoek (een coronarographie) bleken mijn kransslagaders blijkbaar voor respectievelijk 90 %, 70 % en 30 % dichtgeslibd te zijn.

Voorlopig is de enige remedie een pil, elke dag ’s morgens te nemen. De zesde ga ik terug naar die (niet te beste, zo is mijn indruk) cardioloog om wat meer te vernemen, want op de afdeling van Middelheim waren ze uiterst karig met uitleg. Ik moest vermageren. Om dat te vernemen heb ik geen cardiologische onderzoeken nodig. Waarschijnlijk zal ik daarna nog een afspraak maken met cardiochirurgie in het UZA. Al was het maar om een tweede opinie te horen.

Waarschijnlijk heeft enkel dat mijn lust om nog veel te schrijven grotendeels doen verdwijnen. Ook al omdat elke bijdrage hoe dan ook gepaard gaat met stress (vreemd misschien, maar het is wel zo), en ik heb ondertussen al stress genoeg. Wel amper nog enige lust gevoeld om te roken, dat is ook vreemd eigenlijk, maar positief. Enkel tijdens de week in Parijs enkele keren, maar dat had dan eerder te maken met een dag lang niet eten en amper drinken, veronderstel ik.

Philippe-Forest-AragonToch werd er uiteraard heel wat afgelezen tijdens die bijna twee maanden. Wat me het meest zal bijblijven, is vermoedelijk de nieuwe biografie van Aragon (Philippe Forest: Aragon, Editions Gallimard, Paris, 2015). Ik kende weinig van Aragon, en had al even weinig van hem gelezen, en, zoals blijkt uit de lectuur van deze biografie, de verkeerde dingen: van het proza enkel Le paysan de Paris (dat nu tot de poëzie gerekend wordt) en het lange Les communistes. Van geen van de twee herinner ik me nog veel. Hetzelfde geldt voor de dichtbundels; ik las enkel de militante, daterend uit de oorlog meestal, maar de rijkste en belangrijkste (Le roman inachévé, Le fou d’Elsa) niet. Dat kan waarschijnlijk nog wel ingehaald worden, maar of het ook zal gebeuren… De biografie van Forest maakt wel nieuwsgierig.

Het is wel algemeen geweten, denk ik, dat Aragon begon als surrealist, net zoals Drieu La Rochelle, waar hij blijkbaar een relatie mee had. De biograaf suggereert dat, want bewijzen zijn er niet. Als dat zo is, getuigt het wel van een erg crapuleuze mentaliteit van Drieu dat hij zijn vroegere minnaar bij de moffen probeerde te verlinken tijdens de bezetting. Wat ik evenmin wist, is dat Aragon de grote organisator was van het culturele verzet in Frankrijk (terwijl Benjamin Péret vanuit zijn luie Mexicaanse zetel zijn perfide, tegen het verzet gerichte Le déshonneur des poètes schreef). Hij was immers eind jaren twintig al lid geworden van de PCF en zou dat tot zijn dood blijven, de laatste decennia als lid van het CC. Ook na de dood van zijn vrouw Elsa, toen hij openlijk de homofiele toer opging; toen kon dat gelukkig al zonder problemen.

Uit deze biografie blijkt ook dat Aragon al vroeg wist hoe het er in de Sovjet-Unie werkelijk aan toe ging. Toch heeft hij nooit met de partij gebroken; de biograaf vraagt zich af waarom, maar het antwoord ligt voor de hand, denk ik: enerzijds was er de financiële afhankelijkheid (slechts vanaf plusminus de jaren zestig kon hij van zijn auteursrechten leven), maar een dergelijke breuk zou hem vooral opnieuw geconfronteerd hebben met de leegte die vroeg om opgevuld te worden, en die hem naar de PCF gedreven had. En blijkbaar kon hij niet leven met La mort dans l’âme. Maar enormiteiten zoals Sartre (die ergens in het begin van de jaren zestig met zoveel woorden beweerde dat er nergens een grotere vrijheid bestond dan in de Sovjet-Unie) zijn er uit zijn mond of pen toch niet meer opgetekend, blijkbaar.

van_de_wereld_joris_noteVerder las ik de nieuwe, mooie roman (herinneringen eerder) van Joris Note, Van de wereld (Uitgeverij de Bezige Bij, Amsterdam, 2015), waarin hij eigenlijk het leven van zijn oudere broer en oudere zus oproept. Het is een zeer herkenbaar boek, omdat de Vlaamse leefwereld van Note, de schrijver, ook voor een groot stuk de mijne  was. Ik ben trouwens van hetzelfde jaar als hij, 1949, maar ik heb wel geen oudere zussen en/of broers. Maar wel de nodige nonnen in de familie, de katholieke opvoeding (ook op een internaat gedeeltelijk) en al de andere ingrediënten van het Rijke Roomse Leven van illo tempore. Maar wel in mindere mate, omdat mijn vader ook liberaal was (een combinatie die toen wel nog vaker voorkwam op het Vlaamse platteland) wat er mede voor zorgde dat ik niet naar Leuven ging, maar naar Brussel, naar de ULB.  Een aanrader, zoals de meeste boeken van Note trouwens.

jan-oegema-favereyJan Oegema heeft na zijn proefschrift over Lucebert als mysticus, nu een boek gepubliceerd waarin mystiek weer een belangrijke rol speelt: Hans Faverey en de liefde (Uitgeverij Vantilt, Nijmegen, 2015). Ook weer een boeiende studie, al ben ik van oordeel dat de vergelijkingen met de vroegere bekende mystici als Eckhardt en Hadewijch breder en dieper uitgewerkt hadden mogen worden. En ook het begrip ‘liefde’ zelf wordt niet echt geëxpliciteerd, maar misschien is dat niet nodig want het begrip wordt uitgewerkt aan de hand van concrete gedichten, die grondig geanalyseerd worden. Het is hoe dan ook een andere kijk op Faverey dan de steeds weer terugkerende opstellen over (zelf)reflexie, taal en de verhouding ervan tot de werkelijkheid. En Oegema schrijft vlot.

vervaeckEn het laatste dat ik dit jaar las was een inleidend boekje van Bart Vervaeck over de Lokien-cyclus van Sybren Polet, een boekje dat echt vooral voor studenten bedoeld is, want zeer gemakkelijk en zonder veel vakjargon of pretentie geschreven. Maar als zodanig zeer degelijk. Ik ben van plan volgend jaar die hele cyclus te herlezen; de eerste twee delen las ik in 1966, dat is dus krek een halve eeuw geleden. En daarnaast ben ik van plan de hele Teirlinck te herlezen, dat is ook zo lang geleden. En daarnaast natuurlijk nog andere dingen, nieuwe of herlezingen (daar begint het trouwens mee).

Of ik er nog veel over zal schrijven? De lust is er wel, maar ook het tegendeel, de weerzin soms zelfs. Ik moet maar doen alsof alles gewoon verder gaat zoals vanouds en er niks aan de hand is. Misschien is er ook niks aan de hand (maakte hij zichzelf wijs?). Het vervelende is dat je gewoon niks weet: ga je nou snel dood of niet, moet je geopereerd worden of niet (die zal wat zwaarder worden dan die aan de halsslagader), wat mag je en wat mag je niet. In elk geval bevallen de ZNA-ziekenhuizen hier in Antwerpen me niet; in sommige opzichten is het nog altijd hetzelfde zootje dat het vroeger was. De pillen helpen wel wat (je kunt ruimer ademen, er komt meer zuurstof binnen) maar hoe lang? En de vakanties moeten vastgelegd worden, ook de fietsvakantie van september.

Zelf zal ik hoe dan ook moeten beginnen met ettelijke kilo’s te verliezen – met het oog, toch, op die fietsvakantie; maar ook die naar Limoges en Poitiers in de zomer, stel je voor dat er een hittegolf komt als we daar zijn!

Kommer en kwel. Maar hoe futiel vergeleken met andere kommer en kwel, elders op deze waanzinnige planeet. Waar je dan toch weer liefst niet al te lang meer op wil verblijven.

We zullen het allemaal wel zien, zoals die blinde weeral zei.

Hopelijk is kerstmis bij jullie aangenaam geweest (hier viel het mee, alleen ben ik helemaal niet meer in staat nog veel te eten), en voor het volgende jaar wens ik de mogelijke lezers uiteraard het allerbeste, met of zonder mijn geleuter.

neckar

Delen:

Geef een reactie

Verplichte velden zijn aangegeven met een *.


13 − 4 =