31.08.15 – Partijprogramma’s

| Geen reacties

Partijprogramma’s zijn nooit aangename lectuur; en daar komt nog bij dat ze meestal zeer slecht geschreven zijn en vol leugens of minstens halve waarheden staan. En geef nou toe: wie stemt er op de ene of andere partij wegens een programma?!

Maar toch heb ik onlangs nog eens een dergelijk programma gelezen, dat van de Partij natuurlijk. Hoe zou het anders kunnen!

Ach, waar is de tijd dat je niet gewoon over ‘de partij’ sprak, maar wel over ‘de Partij’. Mét hoofdletter aub. Dat gebeurde natuurlijk vooral in Frankrijk (waar ook intellectuelen die helemaal niet tot de partij behoorden, ja, er zelfs tegenstanders van waren, toch die hoofdletter gebruikten), maar als het regent in Parijs…

solidariteitscongres_2015Verbreden, verbinden, verdiepen zo heet dat recentste programma van de Partij, de PvdA zeg maar. Waarom lees je zoiets, een kanjer dan nog van meer dan tweehonderd bladzijden? Uit een beetje nostalgie misschien, omdat ik zelf lange tijd in dat bedje ziek ben geweest? Wie weet alles over zichzelf, over zijn zieleroerselen en vaker onbewuste dan bewuste motivaties!

Het valt op dat de analyses in dit boek grondig zijn, en vooral grotendeels juist, vooral de analyses over de internationale toestand, over de tegenstellingen in de wereld, zeg maar. Daar zijn de marxisten overigens altijd al sterk in geweest, veel sterker dan wie dan ook. En hier zijn ze erg voorzichtig geworden, want een glazen bol wordt nooit boven gehaald, er worden wel tendenzen aangegeven, maar hoe de maatschappelijke evolutie in werkelijkheid zal verlopen weet natuurlijk niemand.

Wellicht kun je tussen de regels door ook hun eigen interne tegenstellingen tegenkomen, met name als het over Europa gaat. Blijkbaar zijn ze daar nog steeds voor Europa en gaan ze ervan uit dat enkel op Europees vlak iets kan veranderen. Syriza en Griekenland hebben wat mij betreft wel anders geleerd: binnen dit Europa valt helemaal niets meer te veranderen of te verbeteren, totaal niets. Enkel het verdwijnen van dit Europa kan nog kansen op verandering scheppen. Maar welke richting die verandering dan uit zal gaan, valt nog af te wachten.

Het deel over de aard en de werking van de partij (ik zal de kleine letter maar aanhouden) is gewoonweg saai, zoals dat altijd het geval geweest is. Goeie voornemens, en daar houdt het ook mee op. Het enige interessante stuk daarin is het overzicht van hun eigen geschiedenis. Ik heb die zelf meegemaakt, voor een groot gedeelte althans, en ik moet toegeven dat ze grotendeels objectief blijven, toch wat de grote lijnen betreft; wat de verhoudingen tussen de personen in de partij betreft, daar wordt natuurlijk enkel het standpunt van de huidige leiding vermeld, en de anderen worden doodgezwegen (figuurlijk voorlopig).

Hilarisch is het feit dat ze op het einde van hun programma blijkbaar al aan de macht zijn. Schitterend wat ze allemaal gaan doen, en wat voor een stralende toekomst onze kinderen en kleinkinderen te wachten staat. Wishfull thinking is dat, en dan op z’n slechtst.

Temeer daar ze zich blijkbaar niet bewust zijn van de vernietigende gevolgen van de klimaatverandering. Daar staat inderdaad een klein hoofdstukje over in dit boekprogramma, met een van Klein gestolen titel trouwens, maar het belang daarvan zien ze toch niet echt in, want het overgrote deel van het boek is gewijd aan het sociaal-economische. Nochtans zijn ze intelligent genoeg om te weten dat binnen het heersende economische systeem niemand aan die problematiek iets zal doen, behalve veel te weinig en veel te laat zoals Obama. Die klimaatproblematiek is vandaag de dag de allereerste problematiek, want hij zal enorme gevolgen hebben op sociaal en economisch vlak – zoals we vandaag al kunnen zien. Tel daar de oorlogen van de Nato en het westen in het Midden-Oosten bij op – met de volksverhuizingen van vandaag.

Daar kan inderdaad iets aan gedaan worden – in theorie. Want om werkelijk te kunnen handelen heb je macht nodig. En die hebben de linksen en progressieven niet. Ze worden gewoon kapotgemaakt – zie Griekenland. Conclusie: de snelheid waarmee de wereld, vooral de westerse, maar uiteindelijk de hele wereld naar de afgrond en de apocalyps snelt, is ongezien en neemt nog dagelijks toe. En niemand wil of kan er iets aan doen. Het enige dat ik hoop is dat ik in m’n graf zal liggen tegen dat het echt erg wordt. Maar of dat nog zal lukken…

Ergens in het boek staat ook een stukje over het belang van taal en taalgebruik. Inderdaad, kun je zeggen, die les hebben ze toch wel geleerd, want de slogans en het door niemand te herkauwen jargon zijn inderdaad verdwenen. De Universele Waarheid van het Marxisme-Leninisme is totaal verdwenen. Over een revolutie wordt niet meer gesproken. Een centraal comité bestaat niet meer. Alles, ja werkelijk alles heeft nieuwe benamingen gekregen. Dit doet mij heel sterk denken aan een tekst van iemand die in de partij niet meer genoemd mag worden (behalve bij de top wellicht?) en die op het einde van zijn leven een boekje schreef over linguïstiek, waar o.a. het volgende in te lezen stond:

“Qu’y a-t-il de changé depuis lors dans la langue russe ? Le vocabulaire de la langue russe a changé en une certaine mesure; il a changé dans ce sens qu’il s’est enrichi d’un nombre considérable de mots nouveaux et d’expressions nouvelles qui ont surgi avec l’apparition de la nouvelle production socialiste, avec l’apparition d’un nouvel Etat, d’une nouvelle culture socialiste, d’un nouveau milieu social, d’une nouvelle morale et, enfin, avec le progrès de la technique et de la science; quantité de mots et d’expressions ont changé de sens et acquis une signification nouvelle; un certain nombre de mots surannés ont disparu du vocabulaire.

En ce qui concerne le fonds essentiel du vocabulaire et le système grammatical de la langue russe, qui en constituent le fondement, loin d’avoir été liquidés et remplacés, après la liquidation de la base capitaliste, par un nouveau fonds essentiel du vocabulaire et un nouveau système grammatical de la langue, ils se sont au contraire conservés intacts et ont survécu sans aucune modification un peu sérieuse; ils se sont conservés précisément comme fondement de la langue russe d’aujourd’hui.”

Mutatis mutandis doen de jongens en meisjes van de PvdA op een bewuste manier, wat volgens de schrijver van deze passage in het Russisch quasi automatisch gebeurde na 1917. Natuurlijk hebben ze gelijk dat taal belangrijk is; zij is de draagster van de ideologie, de heersende op de eerste plaats maar ook de andere. Blijkbaar hebben ze ondertussen ook Gramsci ontdekt, na het Vlaams Blok weliswaar, maar kom, geen kat die dat nog weet en dus geen haan die daarnaar kraait.

Maar zou Peter Mertens, als hij een toespraak beëindigt, werkelijk gaan afsluiten met de woorden: Lang leve de proletarische paradigmawissel?

Print Friendly, PDF & Email
Delen:
Share

Geef een reactie

Verplichte velden zijn aangegeven met een *.


9 − vijf =