Benno Barnard en Gottfried Benn

| Geen reacties

Beiden zijn dichters, maar Benn is een dichter van Europees, zelfs van wereldformaat. Barnard zal na zijn dood waarschijnlijk een voetnoot worden in de literatuurgeschiedenis, een middelmatig dichter en een oppervlakkig prozaschrijver.

Toch hebben beiden iets gemeen: een gevaarlijke vorm van krankzinnigheid.

Maar ook daarin verschillen ze weer enorm van elkaar.

Benn was éen van de belangrijkste dichters van het Duitse expressionisme. Van opleiding was hij arts, en dat liet op de eerste plaats in zijn poëzie (Morgue heette zijn debuut) sporen na, maar ook in zijn proza, dat enerzijds extatisch nihilistisch was (de Rönne-teksten), maar in zijn eigenlijke essays sterk beïnvloed door het toen alom heersende sociaal-biologisch darwinisme. Dat zal bij zijn kortstondige krankzinnigheid wel een grote rol hebben gespeeld, teksten uit die krankzinnige periode heten niet voor niets o.a. ‘Züchtung’. Wie Benn kent, weet waar ik het over heb: in 1932-1933 werd Benn kortstondig bevangen door een vorm van waanzin die nefast is voor de meeste mensen en zeker voor dichters: hij engageerde zich politiek, d.w.z. hij encanailleerde zich met de nazi’s. Gelukkig voor Benn wisten de nazi’s wel beter, en het duurde niet lang of Das schwarze Korps (het blad van de SS) zette de frontale aanval in tegen deze vunzige, decadente vuildichter, en hij werd verplicht zijn job op te geven en ging terug het leger in.

Later heeft Benn zich nooit meer met politiek bemoeid, ook al is hij altijd duidelijk conservatief (wat niet betekent nazi of zelfs maar extreem-rechts) gebleven, en probeerde hij nooit zijn misstap te verbloemen. Hij was fout geweest en hij had dit aanvaard: ‘kann keine Trauer sein’, ook in dezen.

De nazi’s van vandaag, die zich heel graag op de zgn. democratie beroepen, denken er zelfs niet meer aan frontale aanvallen tegen Benno Barnard in te zetten. Ze zijn blij met zo’n, in de huidige context, niet onbelangrijke medestander. De rassenterminologie, die in Benns tijd algemeen was, is inmiddels verdwenen, en in de plaats is een ‘beschaafder’ discours gekomen over culturele verschillen, over hogere en lagere culturen (maar toch, maar toch…klinkt daar niet een kleine maar duidelijke echo mee: Übermenschen en Untermenschen?), en over de clash tussen ‘beschavingen’. De doden zijn er niet minder om dan in Benns tijd, maar wie maalt daar nou om.

Benno Barnard alleszins niet. Want die heeft zich eveneens geëncanailleerd met degenen die in de huidige context de gevaarlijkste oorlogsstokers en internationale politieke gangsters op de wereld zijn: de regeringen van de VS en de nazionistische entiteit, en hun imperialistische en zelfs genocidaire politiek. Hij is, in tegenstelling tot Benn die alleen maar verblind was (vandaar ook dat die zijn misstap snel inzag) bereid tot alle leugens en alle trucs van de klassieke oorlogspropaganda om zijn heren te dienen. Benn was ook nooit een racist, één van zijn vriendinnen was bv. de dichteres van joodse afkomst Else Lasker-Schüler. In zijn totaal ongenuanceerde uithalen naar moslims, is Benno Barnard wel degelijk wel een racist: hij gaat er, zoals zijn medestanders (Van Istendael, Wilders, Dewinter, Doornaert et tutti quanti) immers van uit dat er zoiets als een culturele essentie bestaat, Der ewige Muslim met andere woorden. Van die opvatting naar de genocide van wat toch maar Ungeziefer is, is het slechts een kleine stap.

En dat is wat ik bij dit volk het ergste vind: ze bereiden (of ze dat nou bewust doen of niet, doet niet terzake) inderdaad enkel de volgende genocide voor. In tegenstelling tot de Palestijnen zullen de Perzen zich niet laten doen wanneer ze door de nazionistische entiteit aangevallen worden. Je mag er zeker van zijn dat ze terug zullen slaan (terecht overigens) en dan zit het spel wellicht al goed op de wagen. Als de consequenties daarvan op economisch vlak hier voelbaar worden, is de interne vijand al aanwezig. En de geesten zijn door Barnard en Cie grondig voorbereid. Er kan snel en drastisch opgetreden worden tegen  de ratten zonder dat van een bang gemaakte en opgehitste bevolking veel weerwerk verwacht hoeft te worden.

Ik dacht dat ik de enige was om zo te denken, maar tot mijn grote opluchting zei in een recent nummer van De groene Amsterdammer Alain Badiou ongeveer hetzelfde. Alleen formuleerde hij het veel voorzichtiger.

Benn was in feite een tragische figuur. Barnard is enkel een belachelijke clown, maar die in gevaarlijke tijden zeer gevaarlijk kan worden. Dergelijke mensen zien immers niet in dat ze aan paranoia in de klassieke betekenis van het woord lijden. Tenzij ze zich inderdaad welbewust en met goed geweten aan de zijde van de werkelijke opvolgers van de nazi’s scharen. Onward, christian soldiers !

En in de verte hoor ik precies iemand zingen: “Ach was hij maar in Rosendaal gebleven”.

Delen:
Share

Geef een reactie

Verplichte velden zijn aangegeven met een *.


11 + twee =