democratisch fascisme/fascistische democratie

| Geen reacties

Bij mijn weten komen noch in de politicologie noch in het gewone taalgebruik de twee combinaties van de titel van dit stuk voor. Hetgeen begrijpelijk is: volgens bijna iedereen zijn democratie en fascisme absolute tegenstellingen, die elkaar dus ipso facto uitsluiten: democratie kan nooit fascistisch zijn en fascisme kan nooit democratisch zijn. Zo wordt gesteld. Zelfs communistische theorieën over het fascisme zullen het daar grotendeels mee eens zijn, ook al vertrekken die van het standpunt dat aanzetten tot fascisme alleszins aanwezig zijn in de (burgerlijke) democratie.

Maar is dat wel zo? Hangt dat niet af van de manier waarop je ‘democratie’ enerzijds en ‘fascisme’ anderzijds definieert? En hoe worden die dan de facto gedefinieerd? Welk is het uitgangspunt van het merendeel van de mensen die te pas en meer nog te onpas het woord ‘democratie’ in de mond – of in de bek? – nemen?

Deze vragen stel ik omdat ik tot de conclusie gekomen ben, dat sommige regimes die zichzelf ‘democratisch’ noemen, dat in feite niet zijn, dat zelfs nooit geweest zijn. Voor die regimes zijn enkel de twee combinaties van de titel boven dit stukje bruikbaar, waarbij de keuze niet willekeurig is: die hangt af van welk van beide aspecten in een bepaald geval overheerst.

Hoe dan ook: ik ben van oordeel dat beide begrippen een plaats moeten krijgen in de politieke wetenschap.

De meeste politicologen gaan bij het kenmerken en omschrijven van sociaal-politieke systemen uit van zuiver formele, meestal zelfs van zuiver formalistische criteria, zonder ook maar in het minste rekening te houden met de inhoud, met de politieke praktijk van die systemen. Reeds in de discussie over zgn. ‘mensenrechten’ wordt dat duidelijk: het recht op wonen, op voedsel, op gezondheid, op werk… behoren daar niet toe.

Zo ook ‘democratie’: als er verkiezingen zijn met enkele partijen, als er zgn. persvrijheid en zgn. vrijheid van meningsuiting is, als het systeem geregeerd wordt door de zgn. ‘rule of law’, dan, zo beweert men impliciet, dan hebben we met democratie te maken. Maar kan iemand mij zeggen wat het wezenlijke verschil is tussen Labour en de Conservatieven in Engeland, tussen La gauche en La Droite in Frankrijk, tussen liberalen, sossen en cdenveeërs in België ? Geen enkel, want wezenlijk is dat zij allemaal op exact dezelfde manier het bestaande sociaal-economische systeem, waar zij mede de bovenbouw van vormen, zonder enige kritiek aanvaarden. De enige verschillen liggen in kleine, niet ter zake doende details.

Hetzelfde met persvrijheid en vrijheid van meningsuiting: welk teeveekanaal je ook bekijkt, het zijn allemaal systeembevestigende kanalen, die niets anders doen dan de heersende ideologie bevestigen en opdringen; in die zin zijn het allemaal propagandazenders. En om met een teeveekanaal te beginnen moet je niet alleen toelating hebben van de staat (en dus van de zich daarachter verbergende economische machthebbers), je moet op de eerste plaats voldoende poen hebben om ermee te beginnen. En wie heeft dat? Juist!

Op het gebied van de geschreven pers is wellicht wat meer diversiteit mogelijk. Maar ook hier geldt: de kranten en weekbladen met de grootste oplagen zijn zonder uitzondering systeembevestigend (Het Laatste Nieuws, Bildzeitung…, De Morgen, Die Welt…); dagbladen die dat niet zijn (Die junge Welt) of slechts zeer ten dele (die Tageszeitung) mogen wel gepubliceerd worden, maar economisch hebben zij het zeer moeilijk, en vanuit de overheid wordt er alles aan gedaan om het hen nog moeilijker te maken.En dat zij zich overigens geen illusies maken: zij worden enkel getolereerd; van zohaast het systeem van oordeel is dat ze te gevaarlijk zijn, zullen ze verboden worden.

Niks dus persvrijheid of vrijheid van meningsuiting. Hoogstens op het schijthuis, terwijl je doortrekt zodat het geluid van vallend water alles overstemt, mag je je mening onbekommerd uiten, want anders zijn er altijd wel wetten en reglementen te vinden, die je in de lik doen belanden.

Want dat is natuurlijk het kernpunt van die ‘rule of law’ (rechtsstaat in niet-angelsaksisch recht): wie maakt welke wetten ? Als je volgens de formele regels decreteert dat alle roodharigen smeerlappen zijn en gedood moeten worden, dan blijf je nog altijd binnen de ‘rule of law’. Hitler-Duitsland was een volkomen rechtsstaat: als hoogste wet gold de wil van de Führer, en iedereen, hijzelf incluis, was daar zonder onderscheid of discriminatie aan onderworpen. Hetgeen een gangbare definitie van ‘rechtsstaat’ is. En hoezeer dat waar is wordt bewezen door het feit dat na 1945 niet alleen dezelfde rechters, maar ook de nazi-wetgeving, in sommige gevallen tot vandaag toe, in voege bleef. De continuïteit van de staat heeft voorrang, heet dat dan.

Puur formalisme dus, die zgn. ‘democratie’ van ons.

Toch is dat op zich niet voldoende om van ‘democratisch fascisme’ of ‘fascistische democratie’ te kunnen spreken. Reserveren we het laatste begrip voor een burgerlijke democratie waarin sterke fascistoïde tendensen aanwezig zijn, bv. de huidige terrorismewet in Belgie (en gelijkaardige wetten elders) gaat die richting uit, in Duitsland bestaat al veel langer beroepsverbod en zgn. ‘Notstandsgesetze’, in Engeland heb je de ‘official secrets act’, die enkel bedoeld is om mensen monddood te maken. Enzoverder, enzovoort.

Een goed en voor de hand liggend voorbeeld van democratisch fascisme is de nazionistische entiteit. Daar zijn verkiezingen, met klonen van éénzelfde partij, je mag er zelfs tegen het systeem schrijven (maar wee jou als het systeem echt geraakt wordt, zie Vanunu: dan vlieg je voor twintig jaar achter de tralies wegens het uitoefenen van vrijheid van meningsuiting). Maar heel die entiteit is gebaseerd op een vorm van fascisme, die tot de ergste van allemaal gerekend moet worden: de volksnationale variant (zoals in Hitler-Duitsland), die het eigen volk boven alle andere volkeren stelt (terwijl ze er ginds overigens zelf nog altijd niet uit zijn of je het begrip ‘jood’ nu in etnische of religieuze zin moet definiëren), en die dus van a tot z gestoeld is op uitsluiting, etnische zuivering en de laatste tijd ook hoe langer hoe meer genocide. De ander, de Palestijn, de Moslim, de Arabier, is immers niet meer dan een kakkerlak, een sprinkhaan, die genadeloos uitgeroeid dient te worden. Zyklon-B zou daartoe nog het meest geschikt zijn uiteraard, maar dat kunnen ze zelfs niet meer openlijk zeggen – denken doe ze het daarom waarschijnlijk des te meer. ‘Een staat die joods is en democratisch’, zo omschrijft de entiteit zichzelf. Maar hoe kan dat nu? Dat komt toch neer op: democratie voor joden (en dan nog !), en de rest bestaat niet, en als ze toch hun bakkes opendoen, slaan we dat wel dicht. Heel het zgn. ‘rechtssysteem’ van de nazionistische entiteit is daarop gebaseerd: alles voor de joden, niets voor de ander. Joden über alles. Waarschijnlijk heeft geen enkele staat totnogtoe de discriminatie van bepaalde bevolkingsgroepen zo weten te verfijnen en tot in de kleinste details uit te werken. Reeds een van de grondslagen van de entiteit, de zgn. ‘wet op de terugkeer’, die alle joden waar ook ter wereld toelaat zich in de entiteit te vestigen, bewijst dat: hoe kun je in godsnaam terugkeren naar een plaats waar je nooit geweest bent ? De enigen die van iets dergelijks gebruik zouden moeten kunnen maken zijn de verdrevenen, i.c. de Palestijnen.

Een tweede voor de hand liggend voorbeeld zijn uiteraard de V.S. (een siamese tweeling: de VS en de nazionistische entiteit), waar een president op en al 20 tot 25 percent van de kiezers vertegenwoordigt, vaak zelfs minder. En geen enkele van onze Belgische politici zou ook maar in aanmerking kunnen komen voor een post van gouverneur, senator of afgevaardigde in dat land. Te dom? Welnee, dat is gewoon overal en altijd een voorwaarde om politicus te kunnen zijn, in welk land, welk regime, welk tijdperk dan ook, een combinatie van sluwe gewiekstheid en achterlijke domheid. Poen, daar gaat het om. Onze politici hebben gewoon de poen niet om in een ‘democratisch’ systeem als dat van de VS meer te worden dan dorpskoddebeier.

Maar ondertussen lopen ze de VS wel achterna als een schoothondje; hoewel ook daar gradaties in bestaan natuurlijk: geen Amerikaans gat zo smal of de veroordeelde criminele flapdrol uit Hasselt weet er wel in te kruipen. Zoals al zijn ‘socialistische’ voorgangers trouwens – Spaak op kop. Dat die o zo ‘democratische’ VS ondertussen bezig zijn de hele wereld om zeep te helpen, en ons regelrecht naar een derde wereldoorlog te voeren, dat zal die ‘democratische’ heren een zorg wezen.

Misschien dat daarna echte democratische regimes kunnen ontstaan? Maar is daartoe een totale oorlog gevolgd door een totale ineenstorting echt nodig? Nodig niet natuurlijk, maar wel onvermijdelijk, vrees ik. Maar zal er überhaupt nog veel overblijven om op voort te bouwen ? Dat lijkt me eerder de vraag.

De zegeningen van de ‘democratie’ ! Als ik het woord hoor moet ik eigenlijk al kotsen.

Print Friendly, PDF & Email
Delen:
Share

Geef een reactie

Verplichte velden zijn aangegeven met een *.


een × 5 =